स्वच्छ आणि हरित विद्यालय मूल्यांकन (SHVR) २०२६-२७: शाळांसाठी सहभाग मार्गदर्शक,संपूर्ण महितीसह
शाळांमध्ये स्वच्छता, हिरवळ आणि सर्वसमावेशक शालेय वातावरण टिकवून ठेवण्यासाठी शिक्षण संचालनालयाने (माध्यमिक व उच्च माध्यमिक) 'स्वच्छ आणि हरित विद्यालय मूल्यांकन (SHVR) २०२६-२७' ची घोषणा केली आहे. विद्यार्थ्यांमध्ये स्वच्छतेच्या सवयी आणि पर्यावरण संरक्षणाबाबत वर्तनात्मक बदल घडवून आणण्यासाठी हा महत्त्वपूर्ण उपक्रम राबविण्यात येत असून, वैध UDISE+ कोड असलेल्या सर्व माध्यमांच्या शाळांसाठी यामध्ये सहभाग अनिवार्य आहे.
SHVR २०२६-२७ चे मुख्य उद्देश आणि मूल्यांकन निकष
या कार्यक्रमांतर्गत शासकीय, अनुदानित, खाजगी, निवासी आणि आदिवासी अशा सर्वच शाळांचे मूल्यांकन खालील ६ प्रमुख विषयाधारित क्षेत्रांमध्ये केले जाणार आहे:
पाणी (Water): पिण्याच्या पाण्याची सुरक्षित आणि पुरेशी व्यवस्था.
शौचालये (Toilets): स्वच्छ आणि सुस्थितीतील स्वच्छतागृहे.
साबणाने हात धुणे (Handwashing with Soap): हात धुण्याच्या योग्य सुविधा.
संचालन व देखभाल (Operation & Maintenance): शालेय सुविधांची नियमित देखभाल.
वर्तन परिवर्तन व क्षमता विकास (Behaviour Change & Capacity Building): विद्यार्थ्यांमधील सकारात्मक बदल.
मिशन उपक्रम (Mission LiFE Activities): शाश्वत पर्यावरणपूरक जीवनशैलीचे उपक्रम.
महत्त्वाच्या तारखा आणि वेळापत्रक
या मूल्यमापन प्रक्रियेचे वेळापत्रक खालीलप्रमाणे निश्चित करण्यात आले आहे:
| प्रक्रियेचा टप्पा | कालावधी |
| शाळा स्तरावरील अर्ज सादर करणे | १ ऑगस्ट २०२६ ते ३० सप्टेंबर २०२६ |
| जिल्हा स्तरावरील शाळा निवड | १ ऑक्टोबर २०२६ ते ३१ ऑक्टोबर २०२६ |
| राज्य स्तरावरील शाळा निवड | ८ नोव्हेंबर २०२६ ते ७ डिसेंबर २०२६ |
सहभागाची नोंदणी कशी करावी?
शाळांनी या स्पर्धेत सहभागी होण्यासाठी खालील सोप्या टप्प्यांचा अवलंब करावा:
नोंदणी करा: अधिकृत SHVR वेब पोर्टल किंवा मोबाईल ॲपवर शाळेचा UDISE कोड वापरून सुरुवातीची नोंदणी करा.
स्व-मूल्यांकन (Self-Assessment): पोर्टलवरील मार्गदर्शक मुद्द्यांनुसार शाळेची अचूक माहिती भरून स्व-मूल्यांकन पूर्ण करा.
अर्ज सादरीकरण: शाळेच्या मुख्याध्यापकांनी हा स्व-मूल्यांकन अर्ज ऑनलाइन सबमिट करणे आवश्यक आहे.
मानांकन मिळवा: सादर केलेल्या माहितीच्या आधारे पडताळणी होऊन शाळांना गुण, स्टार रेटिंग (Star Rating) आणि सन्मानपत्र दिले जाईल.
अधिक माहिती आणि नोंदणी लिंक
स्व-मूल्यांकन अर्ज भरण्याची अंतिम मुदत ३० सप्टेंबर २०२६ आहे. त्यामुळे लवकरात लवकर नोंदणी पूर्ण करा आणि आपल्या शाळेचा नावलौकिक वाढवा.
अधिकृत वेब पोर्टल: https://shvr.education.gov.in
स्वच्छता आणि निसर्ग संवर्धनाच्या या राष्ट्रीय चळवळीत आजच आपल्या शाळेचा सहभाग निश्चित करा!